Lagun onaren begirada

Jorge Luis Borges idazle argentinarrak esan zuen: liburua zoriontasun forma bat da. Eta zoriontasuna berez etortzen da, ez zaio trabarik jarri behar. Horrexegatik, liburu on guztiak erraz irakurtzen dira. Horixe zion Borgesek. Gauza bera esan dezakegu Mikel Urdangarini buruz. Mikeli kantuak berez sortzen zaizkiola ematen du, ez diola trabarik jartzen barrutik darion musikari. Erraz entzuten dira haren kantak, nahiz eta konposizio lan handia egon atzean.

Eta ustezko erraztasun horrekin eman zituen argitara hasierako bi diskoak, "Haitzetan" eta "Badira hiru aste". Bi lan horietan dauden kanta batzuk jendeak oraindik ahapetik kantatzen ditu, askotan jakin gabe Mikel Urdangarinek sortutakoak direla, herrikoiak balira bezala kantak, beti-betikoak. Izan ere, ez dago ezer ederragorik kanta batentzat herritartzea baino.

"Espilue" lanarekin entzulegoa handitu zuen nabarmen. Diskoak indar handia du zalantzarik gabe. Gomutan dut Arriaga Antzokian eman zuten aurkezpen kontzertura joan nintzela eta antzokitik bizipoz handiarekin atera nintzela. Eta susmoa hartu nion bazetorrela euskal kantagintzara olatu berri bat, gauzak egiteko era berri bat. "Bar Puerto" proposamena ausarta izan zen oso, "Espilue" lanak izan zuen itzalaren atzetik. Disko berritzailea, eta adierazgarri, Mikelek ez duela maite gauza bera bi aldiz egitea, bide bera birritan igarotzea. "Heldu artean", ostera, proposamen urbanoagoa da, gauekoa eta epela. Baditu doinu alaiak ere, popetik hurren daudenak, "Oihana" edo "Negua", esate baterako.

2003ko martxoan Mikel Urdangarin bera, Rafa Rueda, Bingen Mendizabal, Mikel Valverde eta bostok New Yorkera egin genuen bidaiak egitasmo berri bat jarri zuen abian, "Zaharregia, txikiegia agian" CD-liburua. Kantak eta poema irakurriak daude bertan. Gogoan dut Mikelek garai hartan esaten zuena: jendeak diskoa dena segidan entzun behar du, jakingo ez balu bezala noiz datorren kanta eta noiz poema. Eta entzun dezala osorik behin eta berriz, ohiko disko bat balitz bezala. Asmoa zen entzuleak poesia entzun zezan naturaltasun osoz, poesia publiko zabalago batera helaraztea. Egitasmoak atzea ekarri zuen, eta Arkaitz Basterra zinegileak dokumentala aurkeztu zuen 2006ko Donostiako Zinemaldian taldearen estetikan oinarrituta.

Honen guztiaren ondotik etorri zen "Dana", orain arteko azkena, sonoritate berri bat zuena helburu, atmosfera zabalak sortzea.

Mikelen begirada lagun batena da. "Anek idatzi dit zutaz" diskoak sentsazio hori areagotu baino ez dit egin. Eta lagun onaren begiradarekin behatzen dio Sebastian esne-saltzaileari, eta kezkatuta kontatzen du nola haren behiek ez duten esnerik larreak lehortu direlako. Eta lagun onaren begiradarekin egiten dio so panderoaren gizonari. Eta esaten digu nola erosi duen gizonak pandero berria Vigon eta harro erakusten dien Olaztiko baserritar zaharrei. Eta lagun onaren begiradarekin azaltzen dizkigu Mekoleta izeneko auzo txiki bateko jaiak, jai txikiak izan ere, egunsentian orroka hasiko diren igelak bezain txiki. Eta lagun on baten moduan oroituko da Norvegiara joandako lagunaz, nola bizitzak aurrera egiten duen eta aldentzen gaituen maite dugun pertsonengatik; eta gogoratu egingo da garai batean hurrean izan zuela pertsona hura, su hartatik bezain hurre, bekainak erre zitzaizkionean eta San Juan gau batean.

Mikel bakean dagoela ematen du bere buruarekin, eta lasaitu egiten gaitu. Denok nahi dugu izan horrelako lagun bat gure alboan, gure kezkak eta beldurrak baretzen laguntzen digulako. Salbu sentitzen gara haren ondoan. "Beldurrik ez, inbidiarik ez, gorrotorik ez" idatzi zuen Bob Dylanek. Horixe zuen lema bizitzan aurrera egiteko. Mikelek ere antzeko bideari eutsi diola deritzot. Eta dagoeneko bidea emaitza ederrak ematen ari da, gero eta ederragoak, "Anek idatzi dit zutaz" honek gainditzen baitu aurreko emaria.

"Poz berri batera jaiotzen ari naiz, inoiz galdutako ilusioagaz" dio Iñaki Aurrekoetxearen letrak diskoko kanta batean. Nik uste hitz horiek laburtzen dutela Mikelen diskoa. Pozak poza dakar, gorrotoak aspertu egiten gaitu

Mikel Urdangarinen taldeko partaideak:

Rafa Rueda - kitarra elektrikoa
Bingen Mendizabal - bibolina
Nika Bitchiashvili - bibolina
Saihela - bateria
Koldo Uriarte - teklatua
Mikel Urdangarin - ahotsa eta kitarra

Kirmen Uribe